شمس‌الملوک، مشهور به لیدی علی‌شاه، مادر آقاخان سوم از واقفان برجسته در دوره قاجار و پهلوی اول بود که در سفرهای زیارتی خود به عتبات عالیات و مشهد، مجموعه‌ای از اقدامات خیرخواهانه و موقوفات را سامان داد. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و بر پایه اسناد آرشیوی آستان قدس رضوی، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران و منابع تاریخی هم‌دوره، به بررسی جامع موقوفات و اقدامات عمرانی شمس‌الملوک آقاخانی (مادر آقاخان سوم) در عتبات عالیات و مشهد مقدس می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که شمس‌الملوک در سفرهای زیارتی خود به عتبات و مشهد، علاوه بر ارسال منظم وجوهات برای سادات و علما، اقدام به وقف یک دستگاه مولد برق برای روشنایی حرم مطهر رضوی نمود که از نخستین نمونه‌های وقف فناورانه در اماکن مقدس ایران محسوب می‌شود. تحلیل اسناد نشان می‌دهد که این اقدام در سال ۱۳۰۷ش با خرید تجهیزات از هندوستان، اخذ معافیت‌های گمرکی از دولت ایران، و نصب کارخانه برق در جنب باغ رضوان مشهد تحقق یافت. موقوفات شمس‌الملوک بخشی از اقدامات عمرانی خاندان اسماعیلی مذهب آقاخان در اماکن مقدس شیعی بود که نشان‌دهنده رویکردی فراتر از مرزهای جغرافیایی و فرقه‌ای در حمایت از زیارتگاه‌های اهل‌بیت(ع) است. این پژوهش با بازسازی دقیق داده‌های اسنادی، تصویری جامع از نقش شمس‌الملوک در تحول وقف از سنتی به فناورانه و سهم او در توسعه زیرساخت‌های زیارتی شیعه ارائه می‌دهد.