وقف میراث جاویدان

وقف میراث جاویدان

ملاک شناسایی اراضی احیاء شده و حریم موقوفات در مراتع و جنگلها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، مازندران، ساری، ایران
چکیده
براساس مقررات مالکیتی حاکم برکشوردرگذشته وتا قبل ازوضع قوانین تحدیدمالکیتی مانندمقررات ملی شدن جنگلهاومراتع،امکان تملک اراضی جنگلی ومرتعی بویژه درحریم آبادی ها و روستاهابراساس قواعدفقهی،عرفی و مقررات قانونی وجود داشته است.

برخی ازمالکین نیز مبادرت به وقف املاک و اراضی خودنموده اندکه پس از وضع مقررات ملی شدن این موقوفات را نیزتحت شعاع قرارداده است.بعد از تصویب ماده واحده قانون ابطال اسناد فروش مصوب سال 1363 و اصلاحی مصوب سال 1371،آخرین اراده قانونگذار تبصره 6 الحاقی مصوب سال 1380 می باشدکه براساس آن اراضی احیا شده قبل ازتاریخ 16/12/1365 وحریم موقوفات ازمقررات ملی شدن مستثنی شده اند.

بنابراین باتوجه به مقررات فقهی و قانونی هرآنچه از اراضی ملی اعلام شده که آثار تصرفات مالکانه و احیاء عرفی به حسب نوع استفاده از اراضی درآن وجودداشته باشد و هچنین در اراضی احیاء نشده ای که بعنوان حریم موقوفات تلقی شونددر مالکیت موقوفات است و مشمول مقررات ملی شدن نمی باشند لیکن درخصوص میزان و ملاک تشخیص آن به غیر از مواردیکه در مواد 137و 138 قانون مدنی میزان حریم مصادیقی مثل چاه و چشمه و قنات را بیان نموده است اشاره ای درقوانین وجود ندارد . لذا با درنظر گرفتن مواد 136 و 139 قانون مدنی وسایر مقررات مربوطه وهمچنین قواعد فقهی وعرفی ، حدود ثبتی تعیین شده در اراضی می تواند بعنوان ملاک و معیار مناسبی برای شناسایی میزان اراضی احیا شده و حریم موقوفات باشد.