وقف میراث جاویدان

وقف میراث جاویدان

تحلیل زیباشناختی بر نسخه قرآنی منتسب به احمد نیریزی (محفوظ در کتابخانه کنگره آمریکا)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد تربیت مدرس
2 استادیار هنرهای اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
چکیده
قرآن به عنوان ارزشمندترین کتاب اسلامی در بردارنده مفاهیم اعتقادی است. هر یک از ادوار کتاب-آرایی‌ اسلامی بازتابی از شیوه‌های کتابت و تزیینات این کتاب آسمانی است. بسیاری از نسخه‌های نگارش شده قرآن در طول زمان از سوی حکمرانان، رجال و شخصیت‌های برجسته، به مکان مذهبی یا اشخاص خاص وقف یا هبه می‌شدند. نسخه مورد مطالعه قرآن خطی متعلق به نیمه اول سده هجدهم میلادی، سال 1120 هجری قمری محفوظ در کتابخانه کنگره است، که توسط یکی ازخطاطان مطرح ایرانی احمد النیریزی به خط نسخ نوشته شده است. معرفی این نسخه و آرایه‌های تزیینی آن از این جهت حائز اهمیت است که شاخص‌های خوشنویسی و کتابت دوران صفویه را نمایان می‌سازد. نسخه مذکور در دوران قاجار توسط یکی از رجال به فرزند ارشدش حاج سلطان خانم الشهیر بخانم بزرگ هبه شده است. این پژوهش با هدف تحلیل زیباشناختی نسخه مورد مطالعه به عنوان یک هبه ارزشمند در طی دو دوره اسلامی به شیوه اسنادی –کتابخانه‌ای و به روش تحلیلی- توصیفی انجام گرفته است. نتایج این تحقیق شاخص‌های هنری کتابت قرآن در دوران صفویه و اهمیت جایگاه هبه در فرهنگ ایران را بازگو می‌نماید.