وقف میراث جاویدان

وقف میراث جاویدان

نقش وقف در ترویج و توسعه مشاغل خانگی زنان سرپرست خانوار- نتایج یک مطالعه کیفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه اخلاق اجتماعی، پژوهشکده الهیات و خانواده، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
چکیده
با توجه به تغییر و تحولاتی که در نهاد خانواده ایرانی رخ داده عملاً رشد زنان خانوار به جهت منابع مالی محدود، محدودیت‌های اجتماعی و فرهنگی و شرایط اقتصادی ناپایدار به میزان زیادی افزایش یافته است. نتیجه چنین ناپایداری نیز گرایش فزاینده این سنخ زنان به کسب‌وکارهای خانگی است. از آنجایی که هدف نخستین وقف به عنوان یک نهاد دینی تقویت و توسعه بنیان‌های معیشتی است پژوهش حاضر می‌کوشد به این پرسش پاسخ دهد که نهاد وقف چه نقشی در ترویج و توسعه مشاغل خانگی زنان سرپرست خانوار دارد؟ رویکرد در این پژوهش کیفی بوده و از روش تحلیل مضمون جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده شده است. داده‌های تجربی نیز به صورت نمونه‌گیری هدفمند و در ترکیبی از مصاحبه نیم‌ساختاریافته و گروه‌ متمرکز با 15 نفر از کنشگران زن فعال در دو حوزه وقف و مشاغل خانگی جمع‌آوری شده است. تحلیل یافته‌ها نشان داد علی‌رغم وجود چالش‌های اقتصادی و فرهنگی در توسعه مشاغل خانگی زنان سرپرست خانوار، وقف به عنوان یک نهاد هم در حوزه مالی و هم اجتماعی نقش حمایت‌گری از کسب‌وکار خانگی زنان داشته، موجب کاهش فقر و استقلال مالی آنها شده و به عنوان یک عامل مؤثر موجب تغییرات اساسی در حیات خانوادگی و اقتصادی این طبقه از زنان گردیده است. نگاه سیاستی زنان بر این نکته تأکید دارد که وقف دارای ظرفیت دگرگون‌کننده‌ای در پیشبرد توسعه اقتصادی فراگیر جنسیتی است، البته مشروط بر اینکه شکاف‌های موجود در مدیریت وقف و اجرای آن در حوزه کسب‌وکار خانگی زنان مترفع گردد.