بررسی جایگاه موقوفات آل عصفور در بندر بوشهر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس ارشد فرهنگ و زبانهای باستان

چکیده

بافت تاریخی بندر بوشهر یکی از مهم‌ترین بافت‌های شهری در کرانه‌های شمالی خلیج‌فارس به شمار می‌رود. هسته اصلی و شکل‌گیری اولیه بوشهر از دوران نادرشاه افشار به نام نادریه آغاز، در دوران زندیه تداوم و در دوران قاجار بافت اصلی این بندر به مرکزیت چهار محل تثبیت می‌شود . وقف و املاک وقفی جایگاه مهمی در بندر بوشهر دارند. دو موقوفه مهم کازرونی و آل عصفور از بزرگترین موقوفه های بندر بوشهر به شمار می روند‌ . از آنجا که موضوع پژوهش حاضر در ارتباط با موقوفات خاندان آل عصفور است محور اصلی در این پژوهش بررسی موقوفات این خاندان می باشد.  ظهور و گسترش وقف در بندر بوشهر علاوه بر انگیزه‏های مذهبی واقفان، دلایل فرهنگی، سیاسی و اجتماعی نیز داشته است . سنت وقف در این خطه نیز همچون سایر نقاط ایران مورد توجه مؤمنین و علاقه‏مندان بوده است که در جهت سنت نبوی گام برداشته و تلاش کرده‏اند که از طریق وقف، همنوعان خود را یاری کنند.یکی از شخصیت‌های تأثیرگذار بوشهر شیخ حسن آل عصفور بوده که نقش مهمی در تحولات سیاسی، اجتماعی و مذهبی بوشهر بر عهده داشته و موقوفات بسیاری در بندر بوشهر داشته است. این خاندان از خاندان‌های به نام شیعی بودند که سال‌های ابتدایی عصر قاجار به بوشهر مهاجرت کردند و نقش مهمی در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی این بندر از خود بر جای گذاشتند.  این پژوهش به روش توصیفی - تحلیلی انجام گرفته است و در پی آنست که به بررسی موقوفات آل عصفور در بندر بوشهر بپردازد.نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد که جایگاه و میزان تنفذ  اجتماعی خاندان آل عصفور موجب تقدیم املاکی از طرف دوستداران این خاندان در بوشهر به آنها شده بود. بررسی ها نشان می دهند که املاک وقفی این خاندان در دو محله شکری و ظلم آباد ( صلح آباد) قرار دارند که بعد از موقوفه سید محمد رضا تاجر کازرونی دومین موقوفه بزرگ بوشهر بشمار می رود.