وقف میراث جاویدان

وقف میراث جاویدان

نقش وقف در معنا بخشی به زیست انسانی با تکیه بر مبانی انسان شناختی علامه جعفری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار و عضو هیئت‌علمی دانشگاه اصفهان
2 مدرس دانشگاه
چکیده
مسئله معنا و هدف زندگی پدیده‌ای تازه نیست که امروزه بشر با آن مواجه شده باشد، بلکه این مسئله در طول تاریخ انسانی به اشکال گوناگونی مطرح‌شده است؛ اما وجود بحران‌های معرفتی و هویتی چون پوچی و بی‌معنایی در عصر حاضر، معناداری را به اساسی‌ترین مسئله بشر بدل کرده است. برای رهایی از پوچ‌گرایی و رفتن به سمت زیست معنادار، لازم است جنبه‌های واقعی حیات موردتوجه قرار گیرد. وقف ازجمله احسان‌هایی است که با گستره زیاد اعم از بذل مال و دارایی تا انواع ایثار و ازخودگذشتگی می‌تواند از مؤلفه‌های اثرگذار در بازیابی حیات معنادار باشد. نظر به اهمیت این مسئله، در این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، نقش وقف در معناداری زندگی تبیین شد و با توجه به اینکه علامه جعفری از میان اندیشمندان معاصر به‌صورت خاص به بحث حیات معقول، فلسفه حیات و زندگی معنادار پرداخته است و راه نجات انسان معاصر را درک معنای هستی می‌داند، با تکیه‌بر مبانی انسان‌شناسی علامه جعفری منظور از معنادار بودن زندگی انسان این است که انسان جزئی از کل هستی است و زندگی در همین چندروزه حیات خلاصه نمی‌شود انسان درصورتی‌که در مسیر الهی سیر کند شخصیتش شکوفا می‌شود و در حیاتی معنادار زیست خواهد کرد. پرداختن به فعالیت‌های خیرخواهانه به نحو عام و وقف در زندگی دنیایی به‌صورت خاص می‌تواند از مؤلفه‌های معناداری زندگی باشد که ضمن در پی داشتن نتایج اجتماعی، زندگی فرد واقف را از بی‌معنایی نجات دهد و او را به حیات معقول نزدیک کند. انسان با مختصاتی چون ماهیت‌مندی، دو ساحتی بودن، برخوردار از کرامت انسانی و رسالت‌مند بودن، در پی دست‌یابی به زندگی معنادار است. اعمال خیرخواهانه انسان ازجمله با مصداق بارز وقف، همراه با تلاش و کوشش که از بایسته‌های حیات معقول است، که می‌تواند در کیفیت و بهبود زیست معنادار وی تأثیر داشته باشد. بقا انگاری و پاسخ به عطش جاودانگی، آرامش بخشی اضطراب مرگ، ایفای حس مسئولیت اجتماعی، امید به تکامل پس از مرگ و بازیابی «من حقیقی» بیانگر نقش وقف در معناداری زندگی است که در این مقاله تبیین شد.
کلیدواژه‌ها