پژوهش حاضر با هدف واکاوی روندهای جهانی پژوهش در قلمرو وقف و شناسایی خوشه‌های موضوعی نوظهور انجام شده است تا ضمن ترسیم نقشه دانش، راهکارهایی برای حل مسائل ساختاری وقف در ایران ارائه دهد .این مطالعه با تکنیک‌های علم‌سنجی بر روی ۱۵۰۱ مدرک علمی استخراج شده از پایگاه اسکوپوس انجام شد. تحلیل داده‌ها و مصورسازی نقشه‌ها با شاخص‌های هم‌رخدادی واژگان و هم‌نویسندگی صورت گرفت. یافته‌ها نشان‌دهنده جهش تولیدات علمی با تمرکز بر «مالی اسلامی»، «توسعه پایدار» و «حکمرانی شفاف» است. تحلیل‌ها تبیین می‌کند که مسئله محوری در سطح جهانی، «عدم قطعیت حقوقی» است. همچنین، نتایج نشان داد سهم ایران در تولید دانش بین‌المللی این حوزه ناچیز است .ادبیات جهانی وقف به سمت مدل‌های عملیاتی و مدیریت ذی‌نفع‌محور حرکت کرده است. پیشنهاد می‌شود با الگوگیری از مدل‌های جهانیِ "حکمرانی مشارکتی"، پارادایم مدیریت اراضی وقفی از تقابل مالکیت با دولت به سمت واگذاری بهره‌برداری مشروط به ذی‌نفعان تغییر یابد. این رویکرد، ضمن تضمین قطعیت حقوقی، وقف را به محرک اقتصادی و ابزاری برای حفاظت از منابع طبیعی تبدیل می‌کند.