وقف به‌عنوان یکی از نهادهای بنیادین در فرهنگ اسلامی و ایرانی، نقشی محوری در شکل‌گیری ساختار اجتماعی، فرهنگی و عمرانی شهر اصفهان داشته است. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از اسناد و وقف‌نامه‌های تاریخی، به بررسی و تحلیل روند تحول سنت وقف از دوران صفویه تا دوره‌های پسین می‌پردازد. نتایج نشان می‌دهد که در دوره صفویه، هم‌زمان با تبدیل اصفهان به پایتخت ایران، موقوفات این شهر به اوج شکوفایی خود رسیدند و ابعاد آموزشی، مذهبی، عمرانی و اقتصادی آن توسعه یافت. واقفان با نیت خیرخواهانه، املاک، بازارها، مدارس، کاروانسراها و زیرساخت‌های شهری را وقف کردند که این امر موجب ارتقای کیفیت زندگی عمومی و پایداری توسعه شهری شد. تحلیل وقف‌نامه‌ها از دوره‌های صفویه، قاجاریه و پهلوی حاکی از استمرار و تنوع قابل‌توجه این سنت در طول تاریخ اصفهان است؛ سنتی که همواره در پیوند میان دینداری و خدمت اجتماعی نقش تعیین‌کننده‌ای داشته و توانسته جامعه ایران سالامی را رشد و نمو دهد.