نجم السلطنه، بانویی از روزگاران قاجار و تأسیس بیمارستان نجمیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای زبان و ادبیات فارسی

چکیده

بررسی تاریخ نهاد وقف در ایران نشان می دهد که مشارکت در این سنت خداپسندانه و عام المنفعه، تنها اختصاص به مردان نداشته و از دیرباز، زنان نیز در زمره واقفانی بوده اند که با صرف اموال خویش، در زنده نگاه داشتن و رونق این سنت کوشیده اند. پژوهش حاضر بر آن است با بهره گیری از رویکرد زمینه شناسی تاریخی و نیز استفاده از اسناد و مدارک مربوط به اقدامات خیرخواهانه نجم السلطنه در تأسیس بیمارستان نجمیه تهران بپردازد. نجم السلطنه، شش سال پیش از مرگ، در خرداد ماه 1305 خورشیدی، این بیمارستان را تأسیس کرد. بنابر وقفنامه تنظیم شده در آبان 1307 خورشیدی/1347 قمری، مریضخانه/ بیمارستان نجمیه برای عموم بیماران ایرانی وقف شد و املاک و مستغلاتی در داخل و خارج تهران، برای تأمین هزینه های آن و بیماران آن، در نظر گرفته شد. محمد مصدق پسر واقف هم مطابق وقفنامه‌ای، سهم خویش را وقف این بیمارستان کرد. تولیت بیمارستان تا زمان درگذشت نجم السلطنه در دی ماه 1311 خورشیدی بر عهده خود او و از آن تاریخ بر عهده محمد مصدق قرار گرفت. اکنون نیز، پس از گذشت حدود صد سال از انجام این وقف، بیمارستان نجمیه به صورتی وقفی دایر بوده و تولیت آن بر عهده محمود مصدق، از نوادگان محمد مصدق است.

کلیدواژه‌ها