واکاوی نقش وقف و امور خیریه در تمدن نوین اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی دانشکده اهل بیت دانشگاه اصفهان

چکیده

تمدن نوین اسلامی و راههای نیل و گسترش آن از مهمترین دغدغه های رهبران نواندیش اسلامی در قرون گذشته و اخیر بوده است . از بارزترین آثار تمدن اسلامی در گذشته، اقبال عموم مردم و حاکمان به انجام امور خیر و به ویژه وقف بوده است که به اشکال مختلف همچون مراکز مذهبی همچون مساجد و هیئات ، مراکز بهداشتی نظیر بیمارستانها ، مراکز آموزشی همچون مدارس ، کتابخانه ها و حوزه های علمیه و .... ، مراکز نظامی و مراکز تفریحی در دوره های مختلف مورد توجه بوده و تاثیر بسزایی در تمدن سازی ایفاء کرده است ولیکن در زمان فعلی با توجه به تغییرات گسترده در جوامع ، وقف و امور خیر در جوامع اسلامی همچون ایران همانند گذشته در دوران طلایی خود نبوده و افول کارامدی آن دیده می شود. این در حالی است که رویکرد به این امر در کشورهای توسعه یافته با اقبال بسیار همراه بوده ،حتی بسیاری از دانشگاههای برتر دنیا بیشتر هزینه های خود را از طریق موقوفات تامین و از آن در جهت تمدن سازی بهره می برند .
در این مقاله با روش توصیفی – تحلیلی و با بررسی سخنان مقام معظم رهبری در خصوص تمدن سازی نوین اسلامی، به تبیین نقش وقف و نیکوکاری در رشد و پیشرفت مادی -معنوی مسلمانان به دو شکل نهاد سازی اقتصادی در قالب فقر زدایی ، ایجاد رفاه عمومی و ممانعت از انباشت ثروت و نهاد سازی فرهنگی در قالب ارتقاء ارزش های الهی و معنوی ، خردورزی و علم اموزی پرداخته گردید.

کلیدواژه‌ها