خواجه نصیرالدین طوسی از شخصیت های برجسته و تأثیرگذار در دگرگونی های سیاسی، فرهنگی و علمی عصر ایلخانان به شمار می رود. وی با بهره مندی از علوم گوناگون توانست در زمینه ایجاد علاقمندی ایلخان مغول به علم و مراکز علمی نقش آفرینی کند. در سایه حمایت و نفوذ خواجه نصیرالدین طوسی بود که بازسازی و تأسیس مجموعه های علمی در دوره ایلخانان پس از حمله ویرانگر مغول دوباره از سر گرفته شد و رکود علمی جای خود را به رونق نسبی داد. در زمینه احیای مراکز علمی آن چیزی که حائز اهمیت بود، برقراری موقوفات دائمی برای ادامه فعالیت های و رفع مخارج عمومی آنها بود. براین اساس در این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه ای به دنبال بررسی عملکرد خواجه نصیرالدین طوسی در موقوفات علمی عصر ایلخانی هستیم. نتایج پژوهش نشان می دهد که خواجه نصیرالدین طوسی مسئولیت و نظارت بر کل موقوفات قلمرو وسیع هلاکو را بر عهده گرفت و نسبت به ترمیم ویرانی ها و تامین زندگی مدرسان و طلاب علم کوشش فراوان نمود. خواجه با کمک موقوفات به تاسیس و ترویج مراکز و مدارس علمی با انگیزه مختلف از جمله مذهبی و مخصوصا ترویج مذهب شیعه پرداخت و همچنین برای ایجاد مدرسه حله و رصدخانه مراغه که اولین رصد خانه اسلامی بود از درآمد موقوفات استفاده کرد. همچنین وی با وقف کتاب هایی که در اثر حمله مغول پراکنده شدند به بنیان های مراکز علمی در مراغه کمک فراوان کرد.