سازمان اوقاف و امور خیریه وقف میراث جاویدان 1027-4995 32 بهار 1403 2025 11 22 گنجینه پنهان: تاریخچه و سرنوشت کتاب‌های وقفی مدرسه چهارباغ اصفهان با تأکید بر نقش سیدالعراقین 233665 FA حمید خلیلیان پژوهشگر تاریخ Journal Article 2025 10 30 جایگاه والای سنت حسنه وقف کتاب به‌عنوان نمودی از روحیه احسان در تمدن اسلامی و سهم عمده آن در تأسیس کتابخانه‌ها و حفظ میراث مکتوب بسیار مهم است. در این سنت دیرین، انگیزه‌هایی چون کسب ثواب اخروی، گسترش دانش، و جاودانگی نام واقفان (اعم از امیران و پادشاهان، دانشمندان و عالمان، و توده‌های علاقه‌مند به علم) نقش محوری داشته‌اند. تمرکز مقاله بر مجموعه منحصر به فرد کتاب‌های وقفی مدرسه چهارباغ اصفهان و سیر تاریخی آن است. کتابخانه مدرسه علمیه چهارباغ اصفهان (مشهور به مدرسه سلطانی) به عنوان یکی از بزرگ‌ترین و غنی‌ترین مراکز علمی دوره صفویه، جایگاهی یگانه دارد. این مدرسه که در اواخر این دوره و با حمایت شاه سلطان حسین صفوی تأسیس شد، نمادی از اوج شکوفایی فقه و علوم نقلی بود و کتابخانه وقفی آن، شاهدی بر دغدغه حاکمان و علمای آن عصر در حفظ و توسعه منابع علمی بود .مدرسه چهارباغ اصفهان و کتاب‌های وقفی آن بخشی مهم از میراث فرهنگی و علمی ایران هستند. به دلیل پراکندگی موقوفات مختلف شهر اصفهان، سیدالعراقین (سید عبدالحسین مدرس خاتون آبادی) به‌عنوان تولیت شرعی، این نسخ خطی ارزشمند (از جمله موقوفات شاه سلطان حسین صفوی، مدرسه چهارباغ و سایر مدارس) را جمع‌آوری و یکپارچه ساخت. با بسته شدن مدرسه چهارباغ در دوره پهلوی اول، وی برای محافظت از این آثار، آن‌ها را به منزل شخصی خود منتقل کرد. https://www.mvmj.ir/article_233665_abe7fd4def4cba71afefb613503a2dcf.pdf